BAILES-XOGO: O señor da serra

Hoxe tócalle o turno ao baile-xogo  "O señor da serra", ideado coma un trabalinguas para practicar o son "r" forte: colócanse os participantes en 2 ringleiras, uns fronte aos outros, collidos das mans, e comezan a bailar imitando o vaivén dunha serra. Cando remata a parte cantada, fan un túnel colléndose das mans, e van entrando nel parella a parella, continuando ata que pasen todos.

O SEÑOR DA SERRA - 6 A from Rosa Fernández Sánchez on Vimeo.

O SEÑOR DA SERRA - 6 B from Rosa Fernández Sánchez on Vimeo.

O SEÑOR DA SERRA - 6 C from Rosa Fernández Sánchez on Vimeo.

BAILE GALEGO: BAILES-XOGO: O bolero

Como xa sabedes, o segundo trimestre do curso está dedicado ao baile tradicional galego. Dentro del, podemos distinguir 4 tipos de bailes:

     - bailes soltos: muiñeira e xota e variantes

     - baile agarrados: pasodobre, valse, mazurca, ...

     - danzas: bailes gremiais como a danza das fitas ou de espadas

     - bailes-xogo

Hoxe imos explicar en que consisten os bailes-xogo. Trátase de xogos populares acompañados de coplas para bailar, ou de bailes para xogar. A gran cantidade de xogos e divertimentos que tiñan os nosos antepasados conforman unha parte moi importante da nosa cultura oral. Xuntábanse nas fiadas, ruadas, segas, mallas… e alí cantaban, bailaban e xogaban. Non se trataba de xogos restrinxidos aos máis cativos que asistían, que eran os menos, senón que eran xogos abertos a tódolos presentes. Polo xeral, eran xogos de escoller parella rapidamente, cos que se buscaba esa complicidade coa persoa desexada ou simplemente pasar un anaco divertido na compaña dos outros. Os xogos non resultaban moi complexos e podíanos bailar tanto grandes coma pequenos, sendo moitos destes xogos os mesmos que empregaban os máis cativos polo día. Ás veces o único requerimento do xogo era saber ben a letra e a melodía, así como saber bailar o agarrado.

Esta semana aprendemos "O bolero".   Un rapaz queda no medio facendo de “bolero” e o resto forman unha roda de parellas. Nun momento dado, as parellas desfanse e todos corren a buscar unha nova, que é cando aproveita o bolero para facerse con unha, co que outra persoa pasa ao medio, xa que hai un número impar de participantes. O proceso repítese ata que remata a canción, impoñéndolle unha pena simbólica ao que quedou como derradeiro “bolero”, facéndolle cóxegas entre todos.

6 A - Bolero from Rosa Fernández on Vimeo.
6 B - Bolero from Rosa Fernández Sánchez on Vimeo.

BOLERO 6 C from Rosa Fernández Sánchez on Vimeo.

OCEANÍA - HAKA

E non podemos abandonar Oceanía sen antes aprender unha das súas danzas máis famosas internacionalmente: o Haka. Haka é un termo que serve para definir calquera danza maorí, pero soe ser utilizado para referirse  á danza de guerra tribal maorí. Non obstante, adoita ser unha danza de benvida e é signo de hospitalidade, pero tamén un método de intimidación antes da loita.

O haka é unha demostración feroz do orgullo, a forza e a unidade dunha tribo. Para iso, dan golpes violentos cos pés, sacan a lingua de xeito protuberante e dan palmadas rítmicas no corpo acompañando un canto forte. As palabras do haka soen describir poeticamente os ancestros e os sucesos da historia da tribo.

Hoxe en día segue a usarse o haka nas cerimonias e celebracións maoríes para honrar aos invitados e amosar a importancia da ocasión. Pero tamén se usa para desafiar aos opoñentes no campo de deportes. Probablemente teñades visto aos All Blacks de Nova Zelanda facendo o haka antes dun partido de rugby e ... é aterrador, non si?

6 A - Haka from Rosa Fernández on Vimeo.

6 B - Haka from Rosa Fernández on Vimeo.

6 C - Haka from Rosa Fernández on Vimeo.

POLINESIA - Te vaine marea

Seguimos neste exótico continente, cheo de illas e espazos naturais únicos, como a Polinesia, onde aprenderemos unha danza titulada "Te vaine marea", na que un grupo de nenos, sentados na praia, conta a súa viaxe en canoa polo río. 

Atentos á instrumentación musical, que nos evoca palmeiras, praias tropicais, augas transparentes, colares de flores, ... 

6 A - Te vaine marea from Rosa Fernández on Vimeo.
6 B - Te vaine marea from Rosa Fernández on Vimeo.

6 C - Te vaine marea from Rosa Fernández on Vimeo.

OCEANÍA - NOVA ZELANDA - Tutira Mai Nga Iwi

Cambiamos de continente e visitamos Oceanía, as nosas antípodas. Pararemos pimeiro en Nova Zelanda, patria dos maorís. Con eles aprenderemos algúns dos trazos máis significatrivos da súa cultura: as tatuaxes faciais, o rito do bico, as comidas, os animais exóticos e , como non, as súas danzas, como esta: "Tutira mai nga iwi", danza e canto tribal que proclama a unión e a fraternidade. É un canto moi coñecido nestas illas, cantado en todas as escolas e que mesmo os All Blacks interpretan. Aquí tedes a letra:

Tūtira mai ngā iwi,
tātou tātou e
Tūtira mai ngā iwi,
tātou tātou e
Whai-a te marama-tanga,
me te aroha - e ngā iwi!
Ki-a ko tapa tahi,
Ki-a ko-tahi rā
Tātou tātou e
(Repeat)

Tā-tou tā-tou e E!!
Hi aue hei !!!

6 A - Tutira Mai Nga Iwi from Rosa Fernández on Vimeo.
6 B - Tutira Mai Nga Iwi from Rosa Fernández on Vimeo.

6 C - Tutira Mai Nga Iwi from Rosa Fernández on Vimeo.